Schaapskooi Dwingelderveld
Nieuwbouw

Een functionele en uitnodigende schaapskooi waar kudde, publiek en landschap in een heldere houten structuur samenkomen.

Locatie
Lhee, Achter ’t Zaand, Dwingelderveld, Drenthe

Status
Gerealiseerd

In opdracht van Vereniging Natuurmonumenten ontwierpen we een nieuwe schaapskooi in het Nationaal Park Dwingelderveld bij Lhee. Het gebied, bekend als het grootste aaneengesloten natte heidegebied van Nederland, wordt begraasd door een grote schaapskudde die een essentiële rol speelt in het beheer van dit kwetsbare landschap. De bestaande schaapskooi was echter te klein geworden voor de groeiende kudde en voldeed niet meer aan de eisen van deze tijd.

We ontwierpen een nieuwe schaapskooi met dubbele functie: als beheerlocatie voor circa 500 schapen én als publieke voorziening. Want het ‘thuiskomen’ van de kudde, het scheren van de schapen en de dagelijkse gang van de herder trekken al jaren bezoekers, van jong tot oud. Dit publieke karakter vormt een belangrijk uitgangspunt in het ontwerp.

Het gebouw is volledig opgetrokken uit larikshout uit eigen bossen van Natuurmonumenten. Een aflopend profiel en versmalling naar de kopgevels zorgen voor een zachte inpassing in het landschap. De structuur bestaat uit een symmetrisch houten spantensysteem op een betonnen basement dat dienstdoet als potstal en waterberging (voor hergebruik van regenwater). Het groene dak versterkt het landschappelijk karakter.

Door het hart van het gebouw loopt een publieksroute. Via een trap in de ‘rug’ van het gebouw komen bezoekers uit op een vrijhangende brug in de houten draagstructuur. Deze ligt precies in het verlengde van de aanlooproute en eindigt bij een uitzichtpunt over de heide. Wanneer de kudde binnenkomt, lopen de dieren onder de brug door. Een moment dat natuur en ontwerp samen laat komen in een indrukwekkende ervaring.

De schaapskooi vormt niet alleen een werkgebouw voor natuurbeheer, maar ook een plek van ontmoeting, educatie en landschapsbeleving.

Opgave
Ontwerp van een nieuwe schaapskooi voor een groeiende kudde, met combinatie van beheersfunctie en publieke beleving, zorgvuldig ingepast in het beschermde heidelandschap.

Programma
Schaapskooi voor ca. 500 schapen, Betonnen potstal met waterberging, Publieke loopbrug in hoofdstructuur, Uitzichtpunt over heidegebied, Trapopgangen en wandelroute, Constructie van larikshout (eigen bos), Groendak en natuurlijke inpassing, Landschappelijke aansluiting op heideroutes

Opdrachtgever en samenwerking
Vereniging Natuurmonumenten (opdrachtgever), in samenwerking met Schaapsherders Dwingelderveld (gebruikers en betrokkenen)

Beeld
Vandersalm Architecten (visualisaties)